Urhulumente waseTogo ubhengeze isicwangciso esibalulekileyo sokufaka inethiwekhi yezixhobo zokuvavanya imozulu yezolimo eziphambili kulo lonke elaseTogo. Eli phulo lijolise ekwenzeni ezolimo zibe zezanamhlanje, ukwandisa imveliso yokutya, ukuqinisekisa ukhuseleko lokutya kunye nokuxhasa imizamo yeTogo yokufezekisa iiNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo ngokuphucula ukujonga nokulawula idatha yemozulu yezolimo.
ITogo lilizwe elinabantu abaninzi abalimayo, apho imveliso yezolimo ibangela ngaphezulu kwama-40% e-GDP. Nangona kunjalo, ngenxa yotshintsho lwemozulu kunye nokuxhaphaka kweziganeko zemozulu embi, imveliso yezolimo eTogo ijongene nokungaqiniseki okukhulu. Ukuze kujongwane ngcono nale mingeni, uMphathiswa wezoLimo waseTogo ugqibe ekubeni afake inethiwekhi yesizwe yezixhobo zokuvavanya imozulu yezolimo.
Iinjongo eziphambili zale nkqubo ziquka:
1. Ukuphucula amandla okubeka esweni imozulu yezolimo:
Ngokujonga ngexesha langempela iiparameter eziphambili zemozulu ezifana nobushushu, ukufuma, imvula, isantya somoya, kunye nokufuma komhlaba, abalimi kunye noorhulumente banokuqonda ngokuchanekileyo utshintsho lwemozulu kunye neemeko zomhlaba, ukuze benze izigqibo zesayensi kwezolimo.
2. Ukuphucula imveliso yezolimo:
Inethiwekhi yeesensa iza kubonelela ngedatha yemozulu yezolimo echanekileyo kakhulu ukunceda abalimi baphucule imisebenzi yemveliso yezolimo efana nokunkcenkceshela, ukuchumisa kunye nokulawula izinambuzane ukuphucula isivuno kunye nomgangatho wesivuno.
3. Xhasa uphuhliso lomgaqo-nkqubo kunye nocwangciso:
Urhulumente uza kusebenzisa idatha eqokelelwe yinethiwekhi yeesensa ukuze enze imigaqo-nkqubo yezolimo yesayensi kunye nezicwangciso zokukhuthaza uphuhliso lwezolimo oluzinzileyo kunye nokuqinisekisa ukhuseleko lokutya.
4. Ukuphucula ukunyamezela imozulu:
Ngokubonelela ngedatha echanekileyo yemozulu, sinokunceda abalimi kunye namashishini ezolimo ukuba baqhelane ngcono notshintsho lwemozulu kwaye banciphise impembelelo embi yeziganeko zemozulu ezimbi kwimveliso yezolimo.
Ngokwesicwangciso, izixhobo zokuqala zokuvavanya imozulu yezolimo ziza kufakelwa kwiinyanga ezintandathu ezizayo, zigubungela iindawo eziphambili zezolimo zaseTogo.
Okwangoku, iqela leprojekthi liqalise ukufakela iisensa kwiindawo eziphambili zezolimo zaseTogo, ezifana neMaritimes, iHighlands kunye nommandla waseKara. Ezi sensa ziza kujonga iiparameter eziphambili zemozulu ezifana nobushushu, ukufuma, imvula, isantya somoya, kunye nokufuma komhlaba ngexesha langempela kwaye zithumele idatha kwisiseko sedatha esiphakathi ukuze ihlalutywe.
Ukuze kuqinisekiswe ukuchaneka kwedatha kunye nedatha yexesha langempela, le projekthi isebenzisa ubuchwepheshe be-agrometeorological sensor obuphambili kwihlabathi liphela. Ezi sensor zibonakaliswa kukuchaneka okuphezulu, ukuzinza okuphezulu kunye nokusetyenziswa kwamandla aphantsi, kwaye zinokusebenza kakuhle kwiimeko ezahlukeneyo zemozulu ezinzima. Ukongeza, le projekthi ikwazise i-Intanethi yezinto (IoT) kunye netekhnoloji ye-cloud computing ukufezekisa ukuhanjiswa kwedatha okude kunye nolawulo oluphakathi lwedatha.
Nazi ezinye zeendlela zobuchwepheshe eziphambili ezisetyenzisiweyo kule projekthi:
I-Intanethi yezinto (IoT): Ngokusebenzisa itekhnoloji ye-iot, izinzwa zinokulayisha idatha efini ngexesha langempela, kwaye abalimi kunye noorhulumente banokufikelela kule datha nanini na, naphi na.
I-cloud computing: Iqonga le-cloud computing liza kusetyenziselwa ukugcina nokuhlalutya idatha eqokelelwe zizinzwa, libonelele ngezixhobo zokubonisa idatha kunye neenkqubo zokuxhasa izigqibo.
Ukusekwa kwenethiwekhi yezixhobo zokuva iimozulu zezolimo kuya kuba nefuthe elikhulu kuphuhliso lwezolimo nolwentlalo-qoqosho lwaseTogo:
1. Ukwandisa imveliso yokutya:
Ngokuphucula imisebenzi yemveliso yezolimo, iinethiwekhi zesensa ziya kunceda abalimi ukuba bonyuse imveliso yokutya kwaye baqinisekise ukhuseleko lokutya.
2. Nciphisa inkcitho yezixhobo:
Idatha echanekileyo yemozulu iya kunceda abalimi basebenzise amanzi kunye nesichumiso ngokufanelekileyo, banciphise inkunkuma yezixhobo kwaye banciphise iindleko zemveliso.
3. Ukuphucula ukunyamezela imozulu:
Inethiwekhi yezixhobo zokuva iza kunceda abalimi kunye namashishini ezolimo ukuba baqhelane ngcono notshintsho lwemozulu kwaye banciphise impembelelo embi yeziganeko zemozulu ezimbi kwimveliso yezolimo.
4. Khuthaza ukuphuculwa kwezolimo:
Ukuphunyezwa kwale projekthi kuza kukhuthaza inkqubo yokuphucula ezolimo zaseTogo kwaye kuphucule umxholo wesayensi nobuchwepheshe kunye nenqanaba lolawulo lwemveliso yezolimo.
5. Ukudalwa kweMisebenzi:
Ukuphunyezwa kwale projekthi kuza kudala imisebenzi emininzi, kuquka ukufakwa kwezixhobo zokubona, ukugcinwa kunye nohlalutyo lwedatha.
Ethetha ekuqalisweni kwale projekthi, uMphathiswa wezoLimo waseTogo uthe: “Ukusekwa kwenethiwekhi yezixhobo zokuva iimozulu zezolimo linyathelo elibalulekileyo ekufezekiseni iinjongo zethu zokuphucula ezolimo kunye nophuhliso oluzinzileyo. Sikholelwa ukuba ngale projekthi, imveliso yezolimo eTogo iya kuphuculwa kakhulu kwaye umgangatho wokuphila wabalimi uya kuphuculwa.”
Okulandelayo ziimeko ezimbalwa zabalimi ezibonisa indlela abalimi basekuhlaleni abaye bangenelwa ngayo kukufakelwa kwenethiwekhi yesizwe yezixhobo zokuva imozulu yezolimo eTogo kunye nendlela ezi teknoloji zintsha ezinokusetyenziswa ngayo ukuphucula imveliso yabo yezolimo kunye neemeko zokuphila.
Ityala 1: U-Amma Kodo, umlimi werayisi kwisithili esiselunxwemeni
Imvelaphi:
U-Amar Kocho ungumlimi werayisi kummandla oselunxwemeni lwaseTogo. Ngaphambili, wayexhomekeke kakhulu kumava emveli kunye nokubona izinto ukuze alawule amasimi akhe erayisi. Nangona kunjalo, imozulu embi kakhulu ebangelwe lutshintsho lwemozulu ibangele ukuba alahlekelwe zizinto ezininzi kwiminyaka embalwa edlulileyo.
Utshintsho:
Ukususela oko kwafakwa izixhobo zokuvavanya imozulu yezolimo, indlela yokuphila kunye nokulima e-Armagh itshintshe kakhulu.
Ukunkcenkceshela ngokuchanekileyo: Ngedatha yokufuma komhlaba ebonelelwa zizinzwa, i-Amar iyakwazi ukuhlela ngokuchanekileyo ixesha lokunkcenkceshela kunye nobungakanani bamanzi. Akusekho mfuneko yokuba ixhomekeke kumava ukuze igwebe ukuba kufuneka inisele nini, kodwa endaweni yoko yenza izigqibo ngokusekelwe kwidatha yexesha langempela. Oku akugcini nje ngokusindisa amanzi, kodwa kukwaphucula isivuno kunye nomgangatho werayisi.
“Ngaphambili, bendisoloko ndixhalabile ngokungabikho kwamanzi okanye ukunkcenkceshela kakhulu amasimi erayisi. Ngoku ngale datha, andisafanele ndikhathazeke. Irayisi ikhula ngcono kunangaphambili kwaye isivuno sinyukile.”
Ulawulo lwezinambuzane: Idatha yemozulu evela kwizinzwa inceda u-Amar ukuba aqikelele kwangaphambili ukuba izinambuzane nezifo ziyavela. Angathatha amanyathelo okuthintela nokulawula ngexesha elifanelekileyo ngokweenguqu kubushushu kunye nokufuma, anciphise ukusetyenziswa kwezibulali-zinambuzane kwaye anciphise iindleko zemveliso.
"Ngaphambili, bendisoloko ndilinda de ndifumane izinambuzane nezifo ngaphambi kokuba ndiqalise ukujongana nazo. Ngoku, ndingayithintela kwangaphambili kwaye ndinciphise ilahleko ezininzi."
Ukuziqhelanisa nemozulu: Ngokusebenzisa idatha yemozulu yexesha elide, i-Amar iyakwazi ukuqonda ngcono iindlela zemozulu, ilungise izicwangciso zokutyala, kwaye ikhethe iintlobo zezityalo ezifanelekileyo kunye namaxesha okutyala.
“Ngoku ekubeni ndisazi ukuba kuza kubakho nini imvula enkulu kwaye kuza kubakho nini imbalela, ndingazilungiselela kwangaphambili kwaye ndinciphise umonakalo.”
Ityala lesi-2: UKossi Afa, umlimi wombona kwiiNtaba zeNtaba
Imvelaphi:
UKosi Afar ulima umbona kwiindawo eziphakamileyo zaseTogo. Ngaphambili, wayejongene nomngeni wembalela etshintshanayo kunye neemvula ezinkulu, nto leyo eyabangela ukungaqiniseki okukhulu kwifama yakhe yombona.
Utshintsho:
Ukwakhiwa kwenethiwekhi yeesensa kuvumela iKosi ukuba ikwazi ukujongana ngcono nale mingeni.
Isilumkiso seMozulu kunye neNhlekelele: Idatha yemozulu yexesha langempela evela kwizinzwa inika uKosi isilumkiso kwangethuba semo yezulu egqithisileyo. Angathatha amanyathelo afanelekileyo ngokwesimo sezulu, njengokuqinisa iigreenhouse, ukuthintela amanzi kunye nokugaleleka kwamanzi, njl.njl., ukunciphisa ilahleko yeentlekele.
"Ngaphambili, bendisoloko ndibanjwa ndingalindelanga xa kukho imvula enkulu. Ngoku, ndiyakwazi ukutshintsha kwemozulu kwangaphambili kwaye ndithathe amanyathelo afanelekileyo okunciphisa umonakalo."
Ukuchumisa okulungiselelweyo: Ngokusebenzisa idatha yesondlo somhlaba ebonelelwa yi-sensor, iKosi inokuyichumisa ngokwesayensi ngokwemeko yokwenyani, iphephe ukuwohloka komhlaba kunye nongcoliseko lokusingqongileyo olubangelwa kukuchumisa okugqithisileyo, ngelixa iphucula ukusetyenziswa kwezichumisi kwaye inciphisa iindleko zemveliso.
“Ngoku ekubeni ndisazi ukuba yintoni engekhoyo emhlabeni kwaye kufuneka isichumisi esingakanani, ndingafaka isichumisi ngendlela ekrelekrele ngakumbi kwaye umbona ukhula ngcono kunangaphambili.”
Isivuno esiphucukileyo kunye nomgangatho: Ngokusebenzisa iindlela zolawulo lwezolimo ezichanekileyo, isivuno kunye nomgangatho wombona kaCorsi uphucuke kakhulu. Umbona awuvelisi nje kuphela kwimarike yasekuhlaleni, kodwa ukwatsala abathengi abangaphandle kwedolophu.
"Umbona wam ukhula kakhulu ngoku. Ndithengisa umbona omninzi kunangaphambili. Ndenza imali engaphezulu."
Ityala le-3: uNafissa Toure, umlimi wemifuno kwiSithili saseKara
Imvelaphi:
UNafisa Toure utyala imifuno kwisithili saseKara eTogo. Indawo yakhe yemifuno incinci, kodwa utyala iintlobo ngeentlobo. Ngaphambili, wayejongene nemingeni yokunkcenkceshela nokulawula izinambuzane.
Utshintsho:
Ukwakhiwa kwenethiwekhi yezixhobo zokuvavanyela kuye kwenze ukuba uNafisa akwazi ukulawula amasimi akhe emifuno ngokwesayensi.
Ukunkcenkceshela ngokuchanekileyo kunye nokuchumisa: Ngolwazi lokufuma komhlaba kunye nesondlo olubonelelwa zizinzwa, uNafisa uyakwazi ukuhlela ngokuchanekileyo ixesha kunye nobungakanani bokunkcenkceshela kunye nokuchumisa. Wayengasaxhomekekanga kumava ukuze agwebe, kodwa endaweni yoko wenza izigqibo ezisekelwe kwidatha yexesha langempela. Oku akugcini nje ngokusindisa izixhobo, kodwa kukwaphucula isivuno kunye nomgangatho wemifuno.
“Ngoku, imifuno yam ikhula iluhlaza kwaye inamandla, kwaye isivuno siphezulu kakhulu kunangaphambili.”
Ulawulo lwezinambuzane: Idatha yemozulu ejongwa zizinzwa inceda uNafisa ukuba aqikelele kwangaphambili ukuba izinambuzane nezifo ziyavela. Angathatha amanyathelo okuthintela nokulawula ngexesha elifanelekileyo ngokweenguqu kubushushu kunye nokufuma, anciphise ukusetyenziswa kwezibulali-zinambuzane kwaye anciphise iindleko zemveliso.
"Ngaphambili, bendisoloko ndixhalabile ngezinambuzane nezifo. Ngoku, ndingayithintela kwangaphambili kwaye ndinciphise ilahleko ezininzi."
Ukhuphiswano kwimarike: Ngokuphucula umgangatho kunye nesivuno semifuno, imifuno kaNafisa ithandwa kakhulu kwimarike. Akazange athengise kakuhle kwimarike yasekuhlaleni kuphela, kodwa waqala nokuthengisa iimpahla kwizixeko ezikufutshane, nto leyo eyandisa kakhulu ingeniso yakhe.
“Imifuno yam ithengiswa kakuhle kakhulu ngoku, umvuzo wam unyukile, kwaye ubomi bungcono kakhulu kunangaphambili.”
Ityala lesi-4: U-Koffi Agyaba, umfama we-cocoa kwingingqi yaseMntla
Imvelaphi:
UKofi Agyaba ulima ikokho kummandla osemantla weTogo. Ngaphambili, wayejongene nemingeni yembalela kunye namaqondo obushushu aphezulu, nto leyo eyabangela ubunzima obukhulu kwifama yakhe yokokho.
Utshintsho:
Ukwakhiwa kwenethiwekhi yeesensa kuvumela iCoffey ukuba ikwazi ukujongana ngcono nale mingeni.
Ukuziqhelanisa nemozulu: Ngokusebenzisa idatha yemozulu yexesha elide, iCoffey iyakwazi ukuqonda ngcono iindlela zemozulu, ilungise izicwangciso zokutyala, kwaye ikhethe iintlobo zezityalo ezifanelekileyo kunye namaxesha okutyala.
“Ngoku ekubeni ndisazi ukuba kuza kubakho imbalela nini kwaye kuza kubakho ubushushu nini, ndingazilungiselela kwangaphambili kwaye ndinciphise ilahleko zam.”
Ukunkcenkceshela okuphuculweyo: Ngedatha yokufuma komhlaba ebonelelwa zizinzwa, iCoffey iyakwazi ukuhlela ngokuchanekileyo amaxesha kunye nobungakanani bokunkcenkceshela, iphephe ukunkcenkceshela kakhulu okanye kancinci, igcine amanzi kwaye iphucule isivuno kunye nomgangatho wekoko.
"Ngaphambili, bendisoloko ndixhalabile ngokuphelelwa yikoko okanye ukuyinkcenkceshela kakhulu. Ngoku ngale datha, andisadingi kukhathazeka. ICoco ikhula ngcono kunangaphambili kwaye isivuno sinyukile."
Ingeniso eyonyukileyo: Ngokuphucula umgangatho kunye nemveliso yekoko, ingeniso yeKoffey yanda kakhulu. Ikokoko awayeyivelisa ayizange idume nje kuphela kwimarike yasekuhlaleni, kodwa yaqala nokuthunyelwa kwamanye amazwe kwimarike yamazwe ngamazwe.
“Ikoko yam ithengiswa kakuhle kakhulu ngoku, umvuzo wam unyukile, kwaye ubomi bungcono kakhulu kunangaphambili.”
Ukusekwa kwenethiwekhi yezixhobo zokuva imozulu yezolimo kubonisa inyathelo elibalulekileyo ekuphuculeni uphuhliso lwezolimo eTogo. Ngokubeka esweni nokulawula imozulu ngokuchanekileyo, iTogo iya kukwazi ukuphendula ngcono kwimingeni ebangelwa kukutshintsha kwemozulu, ukuphucula ukusebenza kakuhle kwemveliso yezolimo, ukuqinisekisa ukhuseleko lokutya kunye nokukhuthaza uphuhliso lwezolimo oluzinzileyo. Oku akuyi kunceda iTogo kuphela ukufezekisa iinjongo zayo zophuhliso, kodwa kuya kubonelela ngamava axabisekileyo kunye nezifundo kwamanye amazwe asakhulayo.
Ixesha leposi: Jan-23-2025
