Ngenxa yempembelelo ekhulayo yotshintsho lwemozulu kwihlabathi kwimveliso yezolimo, abalimi baseMzantsi Afrika bafuna ngamandla ubuchwepheshe obutsha ukuze bahlangabezane nemingeni. Ukwamkelwa ngokubanzi kwetekhnoloji yokuvavanya umhlaba ephucukileyo kwiindawo ezininzi zaseMzantsi Afrika kubonisa inyathelo elibalulekileyo eliya kwezolimo oluchanekileyo kushishino lwezolimo lwelizwe.
Ukwanda kwezolimo oluchanekileyo
Ulimo oluchanekileyo yindlela esebenzisa ubuchwepheshe bolwazi kunye nohlalutyo lwedatha ukuphucula imveliso yezityalo. Ngokujonga imeko yomhlaba ngexesha langempela, abalimi banokulawula amasimi abo ngokwesayensi ngakumbi, bandise isivuno kwaye banciphise inkunkuma yezixhobo. Isebe lezolimo laseMzantsi Afrika lisebenzisana neenkampani ezininzi zobuchwepheshe ukusasaza amawaka eenzwa zomhlaba kwiifama kulo lonke ilizwe.
Indlela ezisebenza ngayo izinzwa zomhlaba
Ezi sensors zifakwe emhlabeni kwaye ziyakwazi ukujonga izalathisi ezibalulekileyo ezifana nokufuma, ubushushu, umxholo wezondlo kunye nokuqhuba kombane ngexesha langempela. Idatha idluliselwa ngaphandle kwentambo kwiqonga elisekwe efini apho abalimi banokuyifumana khona ngeefowuni zabo okanye iikhompyutha kwaye bafumane iingcebiso zokulima ezenzelwe bona.
Umzekelo, xa izinzwa zibona ukuba ukufuma komhlaba kungaphantsi komda othile, inkqubo ilumkisa ngokuzenzekelayo abalimi ukuba bankcenkceshele. Ngokufanayo, ukuba umhlaba awunazo izondlo ezaneleyo ezifana ne-nitrogen, i-phosphorus kunye ne-potassium, inkqubo icebisa abalimi ukuba basebenzise isixa esifanelekileyo sesichumisi. Le ndlela yokulawula echanekileyo ayiphuculi nje kuphela ukusebenza kakuhle kokukhula kwesityalo, kodwa ikwanciphisa inkcitho yamanzi, isichumisi kunye nezinye izixhobo.
Ingeniso yokwenyani yabalimi
Kwifama ekwiphondo laseMpuma Koloni eMzantsi Afrika, umlimi uJohn Mbelele ebesebenzisa izinzwa zomhlaba kangangeenyanga eziliqela. “Ngaphambili, bekufuneka sithembele kumava kunye neendlela zemveli zokugweba ukuba kufuneka sinkcenkceshele kwaye sichumise nini. Ngoku ngezi zinzwa, ndiyakwazi kakuhle ukuba imeko yomhlaba injani, nto leyo endinika ukuzithemba ngakumbi ekukhuleni kwezityalo zam.”
UMbele ukwaphawule ukuba esebenzisa ezi sensors, ifama yakhe isebenzisa amanzi angaphantsi ngama-30 ekhulwini kunye nesichumiso esingaphantsi ngama-20 ekhulwini, ngelixa inyusa isivuno sezityalo nge-15 ekhulwini. Oku akunciphisi nje kuphela iindleko zemveliso, kodwa kukwanciphisa nempembelelo yokusingqongileyo.
Ityala lesicelo
Ityala 1: Ifama yaseOasis eMpuma Koloni
Imvelaphi:
Ifumaneka kwiPhondo laseMpuma Koloni eMzantsi Afrika, iOasis Farm igubungela ummandla omalunga neehektare ezingama-500 kwaye ikakhulu ikhulisa umbona kunye neembotyi zesoya. Ngenxa yemvula engaguqukiyo yalo mmandla kwiminyaka yakutshanje, umlimi uPeter van der Merwe ebekhangela iindlela zokwenza ukusetyenziswa kwamanzi kube lula ngakumbi.
Usetyenziso lwe-sensor:
Ekuqaleni kowama-2024, uPeter wafaka ii-sensor zomhlaba ezingama-50 efama, ezisasazwa kwiindawo ezahlukeneyo ukujonga ukufuma komhlaba, ubushushu kunye nomxholo wezondlo ngexesha langempela. I-sensor nganye ithumela idatha kwiqonga lelifu rhoqo emva kwemizuzu eli-15, uPeter anokuyijonga ngexesha langempela nge-app yeselula.
Iziphumo ezithile:
1. Ukunkcenkceshela ngokuchanekileyo:
Esebenzisa idatha yesenzi, uPeter wafumanisa ukuba ukufuma komhlaba kwezinye iindawo kwehla kakhulu kwixesha elithile, ngelixa kwezinye kuhlala kuzinzile. Walungisa isicwangciso sakhe sokunkcenkceshela ngokusekelwe kolu lwazi waza wasebenzisa isicwangciso sokunkcenkceshela sezoni. Ngenxa yoko, ukusetyenziswa kwamanzi okunkcenkceshela kwehlisiwe malunga nama-35 ekhulwini, ngelixa isivuno sombona kunye nesoya sonyuka nge-10 ekhulwini kunye ne-8 ekhulwini, ngokulandelelana.
2. Yenza ngcono ukuchumisa:
Ezi sensors zikwajonga umxholo wezondlo ezifana ne-nitrogen, i-phosphorus kunye ne-potassium emhlabeni. UPeter walungisa ishedyuli yakhe yokuchumisa ngokusekelwe kolu lwazi ukuze aphephe ukuchumisa kakhulu. Ngenxa yoko, ukusetyenziswa kwezichumisi kwehliswe malunga nama-25 ekhulwini, ngelixa imeko yesondlo sezityalo iphucukile.
3. Isilumkiso sezinambuzane:
Ezi sensors zikwancede uPeter ukuba abone izinambuzane nezifo emhlabeni. Ngokuhlalutya idatha yobushushu bomhlaba kunye nokufuma, wakwazi ukuqikelela ukuba ziza kubakho izinambuzane nezifo aze athathe amanyathelo okuthintela ukunciphisa ukusetyenziswa kwezibulali-zinambuzane.
Impendulo esuka ku Peter van der Mewe:
"Ndisebenzisa isixhobo sokuhlola umhlaba, ndikwazile ukulawula ifama yam ngokwesayensi ngakumbi. Ngaphambili, bendisoloko ndixhalabile ngokunkcenkceshela kakhulu okanye ukuchumisa, ngoku ndingenza izigqibo ngokusekelwe kulwazi lokwenyani. Oku akunyusi nje kuphela imveliso, kodwa kunciphisa nempembelelo yokusingqongileyo."
Ityala lesi-2: “IiVineyards ezinelanga” eNtshona Koloni
Imvelaphi:
IkwiPhondo laseNtshona Koloni eMzantsi Afrika, iSunshine Vineyards yaziwa ngokuvelisa iiwayini ezikumgangatho ophezulu. Umnini weviniya uAnna du Plessis ujongene nomceli mngeni wokwehla kwemveliso yeediliya kunye nomgangatho ngenxa yempembelelo yotshintsho lwemozulu kwimveliso yeviniya.
Usetyenziso lwe-sensor:
Phakathi kowama-2024, uAnna wafaka izixhobo zokubona umhlaba ezingama-30 kwiidiliya, ezisasazwa phantsi kweentlobo ezahlukeneyo zeediliya ukujonga ukufuma komhlaba, ubushushu kunye nomxholo wezondlo ngexesha langempela. UAnna ukwasebenzisa izixhobo zokubona imozulu ukujonga idatha efana nobushushu bomoya, ukufuma kunye nesantya somoya.
Iziphumo ezithile:
1. Ulawulo olufanelekileyo:
Esebenzisa idatha yesensor, uAnna uyakwazi ukuqonda ngokuchanekileyo iimeko zomhlaba phantsi komdiliya ngamnye. Ngokusekelwe kwezi datha, uhlengahlengise izicwangciso zokunkcenkceshela kunye nokuchumisa waza wasebenzisa ulawulo olucokisekileyo. Ngenxa yoko, isivuno kunye nomgangatho weediliya uphuculwe kakhulu, njengoko kunjalo nomgangatho weewayini.
2. Ulawulo lweMithombo yamanzi:
Ezi sensors zamnceda uAnna ukuba asebenzise amanzi kakuhle. Wafumanisa ukuba ukufuma komhlaba kwiindawo ezithile kwakuphezulu kakhulu ngamaxesha athile, nto leyo eyabangela ukunqongophala kweoksijini kwiingcambu zediliya. Ngokulungisa isicwangciso sakhe sokunkcenkceshela, wakuphepha ukunkcenkceshela kakhulu waza wonga amanzi.
3. Ukuguquguquka kwemozulu:
Izixhobo zokuvavanya imozulu zinceda uAnna ukuba ahlale enolwazi ngemiphumo yotshintsho lwemozulu kwiidiliya zakhe. Ngokusekelwe kubushushu bomoya kunye nedatha yokufuma, uhlengahlengise iindlela zokuthena kunye nokufaka umthunzi kwiidiliya ukuze kuphuculwe ukuqina kwemozulu kwiidiliya.
Impendulo evela ku-Anna du Plessis:
“Ndisebenzisa izinzwa zomhlaba kunye nezinzwa zemozulu, ndikwazile ukuphatha isidiliya sam ngcono. Oku akuphuculi nje kuphela isivuno kunye nomgangatho weediliya, kodwa kundinika ukuqonda okungakumbi ngemiphumo yotshintsho lwemozulu. Oku kuya kuba luncedo kakhulu kwizicwangciso zam zokutyala kwixesha elizayo.”
Ityala lesi-3: Ifama yokuvuna KwaZulu-Natal
Imvelaphi:
Ifama iHarvest ikwiphondo laKwaZulu-Natal kwaye ikhulisa kakhulu ummoba. Ngenxa yemvula engaguqukiyo kulo mmandla, umlimi uRashid Patel ebekhangela iindlela zokuphucula imveliso yommoba.
Usetyenziso lwe-sensor:
Kwisiqingatha sesibini sowama-2024, uRashid ufake izixhobo zokubona umhlaba ezingama-40 efama, ezisasazwa kwiindawo ezahlukeneyo ukujonga ukufuma komhlaba, ubushushu kunye nomxholo wezondlo ngexesha langempela. Ukwasebenzise iidrone ukuthabatha iifoto zasemoyeni kunye nokujonga ukukhula kommoba.
Iziphumo ezithile:
1. Yandisa imveliso:
Esebenzisa idatha yesensa, uRashid wakwazi ukuqonda ngokuchanekileyo imeko yomhlaba wesiza ngasinye. Uhlengahlengise izicwangciso zokunkcenkceshela nezokufaka umgquba ngokusekelwe kwezi datha, esebenzisa amaqhinga okulima achanekileyo. Ngenxa yoko, isivuno sommoba sanda malunga ne-15%.
2. Gcina izixhobo:
Ezi sensors zincede uRashid ukuba asebenzise kakuhle amanzi kunye nesichumisi. Ngokusekelwe kulwazi lokufuma komhlaba kunye nomxholo wezondlo, uhlengahlengise izicwangciso zokunkcenkceshela kunye nesichumisi ukuze kuthintelwe ukunkcenkceshela kakhulu kunye nesichumisi kunye nokonga izixhobo.
3. Ulawulo lwezinambuzane:
Ezi sensors zikwancede uRashid ukuba abone izinambuzane nezifo emhlabeni. Ngokusekelwe kwidatha yobushushu bomhlaba kunye nokufuma, uthathe amanyathelo okunciphisa ukusetyenziswa kwezibulali-zinambuzane.
Impendulo evela kuRashid Patel:
“Ndisebenzisa i-sensor yomhlaba, ndikwazile ukulawula ifama yam ngokwesayensi ngakumbi. Oku akupheleli nje ekunyuseni isivuno sommoba, kodwa kukwanciphisa nempembelelo yokusingqongileyo. Ndiceba ukwandisa ukusetyenziswa kwe-sensor kwixesha elizayo ukuze ndifumane ukusebenza kakuhle kwemveliso yezolimo.”
Inkxaso karhulumente kunye neenkampani zobuchwepheshe
Urhulumente waseMzantsi Afrika ulubeka esweni kakhulu uphuhliso lwezolimo oluchanekileyo kwaye ubonelela ngenkxaso-mali eliqela kunye neenkxaso-mali. “Ngokukhuthaza ubuchwepheshe bezolimo oluchanekileyo, sinethemba lokuphucula ukusebenza kakuhle kwemveliso yezolimo, sikhusele ukhuseleko lokutya kwesizwe kwaye sikhuthaze uphuhliso oluzinzileyo,” utshilo igosa likarhulumente.
Iinkampani ezininzi zobuchwepheshe nazo zibandakanyeka ngokukhutheleyo, zibonelela ngeentlobo ezahlukeneyo zezinzwa zomhlaba kunye namaqonga okuhlalutya idatha. Ezi nkampani aziboneleli nje kuphela ngezixhobo zehardware, kodwa zikwabonelela ngoqeqesho lobuchwephesha kunye neenkonzo zenkxaso kubalimi ukubanceda basebenzise ngcono obu buchwepheshe butsha.
Imbono yexesha elizayo
Ngenxa yokuqhubela phambili okuqhubekayo kunye nokusasazwa kweteknoloji yezixhobo zokuhlola umhlaba, ezolimo eMzantsi Afrika ziya kungenisa ixesha lezolimo ezikrelekrele nezisebenzayo. Kwixesha elizayo, ezi zixhobo zokuhlola zinokudityaniswa needroni, oomatshini bezolimo abazenzekelayo kunye nezinye izixhobo ukwenza inkqubo yezolimo ekrelekrele ngokupheleleyo.
UGqr. John Smith, ingcali yezolimo eMzantsi Afrika, uthe: “Izinzwa zomhlaba ziyinxalenye ebalulekileyo yezolimo ezichanekileyo. Ngezi zinzwa, sinokuziqonda ngcono iimfuno zomhlaba nezityalo, nto leyo evumela imveliso yezolimo esebenza kakuhle. Oku akuyi kunceda nje kuphela ukwandisa imveliso yokutya, kodwa kuya kunciphisa impembelelo yokusingqongileyo kwaye kufake isandla kuphuhliso oluzinzileyo.”
Isiphelo
Ulimo lwaseMzantsi Afrika lutshintsha ngendlela eqhutywa bubuchwepheshe. Ukusetyenziswa ngokubanzi kwezinzwa zomhlaba akuphuculi nje kuphela ukusebenza kakuhle kwemveliso yezolimo, kodwa kuzisa neenzuzo zoqoqosho kubalimi. Ngokuqhubeka nokuqhubela phambili ubuchwepheshe kunye nenkxaso yomgaqo-nkqubo, ulimo oluchanekileyo luya kudlala indima ebaluleke ngakumbi eMzantsi Afrika nakwihlabathi liphela, lube negalelo elihle ekufezekisweni kweenjongo zoPhuhliso oluZinzileyo.
Ixesha leposi: Jan-20-2025